Birgitta

 

Birgitta Sundström Jansdotter Geboren in Gävle, Zweden, 1966

Krachtige, stoere, uitdagende, verleidelijke en tegelijk kwetsbare vrouwen spelen de hoofdrol in de monumentale werken van Birgitta Sundström Jansdotter. Stereotype, geïdealiseerde vrouwen zoals we kennen uit de populaire cultuur, mode- en reclamewereld. Met indringende ogen in bleke gezichten kijken ze de toeschouwer aan waardoor deze tot het werk wordt aangetrokken, maar tegelijkertijd een beklemmende sfeer ervaart door de bizarre en surrealistische setting waarin ze figureren.

Door de vrouwen in een nieuwe context te plaatsen, soms provocerend en ironisch, daagt de schilderes de toeschouwer uit na te denken over deze stereotypering van de vrouw. Cliché-beelden uit onze huidige populaire cultuur, maar ook die van het vrouwbeeld in de kunstgeschiedenis. Bijvoorbeeld het thema van het laatste avondmaal krijgt bij Birgitta een totaal ander aanzicht en betekenis wanneer zij alle hoofdrollen toebedeelt aan krachtige en verleidelijke vrouwen. De vrouwen bestaan niet in werkelijkheid, maar zien er wel levensecht uit. Zo kan ook de stoere engel in haar werk écht bestaan. Met humor en een knipoog naar de kunstgeschiedenis, zien we hoe deze engel, met een tong-piercing en gekleed in een felrode jurk, de zieltjes van twee kinderen naar hun ouders op de aarde brengt, bungelend aan een zijden draad.

Jansdotter werkt het liefst op grote formaten. Met voornamelijk zwart, wit en enkele felle kleuren worden de figuren zorgvuldig uitgewerkt met acrylverf. De achtergrond bestaat veelal uit abstracte, grafische patronen of Zweedse landschappen, geschilderd vanuit herinneringen aan haar vaderland. Ze geeft bewust geen beschrijvende titels aan haar werk om haar eigen beleving niet aan de toeschouwer op te dringen. De vrouwen worden geschilderd met een variatie aan emoties en expressies. Hierdoor ontstaan er een gelaagdheid in het werk waarbij zowel universele als heel persoonlijke gevoelens en ervaringen naar boven kunnen komen.

Jansdotter begon haar carrière in Zweden waar zij haar eerste solo-expositie had in 1994. Sinds 2001 woont ze in Nederland en werkt in haar atelier in Nieuwerkerk aan den IJssel. Zij exposeerde inmusea, galeries en op kunstbeurzen in Zuid-Korea, Hong Kong, Engeland, Zweden, Italië, België, Spanje, Duitsland en Nederland en ontving diverse kunstprijzen in Zweden en Nederland, waaronder in 2007 de Jacob Hartogprijs. Deze zomer 2017 is haar werk vertegenwoordigd in de Zomerexpo 2017, Museum de Fundatie, Zwolle en Kunstenfestival Watou, België.

Marielle Lassche juni 2017

 

 

 

 

 

 

Birgitta schildert sterke portretten van zelfbewuste vrouwen met een zweem van kwetsbaarheid. Met een verscheidenheid aan emoties staan de portretten van Birgitta centraal in de compositie van het schilderij, doorkruist met lijnen en patronen die soms de hele achtergrond vullen. De figuren roepen associaties op met het vrouwelijke ikoon uit de reclame-industrie; geïdealiseerd en mooi.

Via duidelijke referenties naar Pop-art contrasteren deze portretten met de hedendaagse cultuur. In tegenstelling tot Pop-Art, meestal geassocieerd met het gebruik van reproductietechnieken, zijn Birgitta’s beelden zorgvuldig geschilderd en krijgt elke reproductie steeds persoonlijke karakteristieken. De intrigerende en imperfecte herhalingen spiegelen elkaar, elke keer anders dan hun evenbeeld.Terwijl kleuren en lijnen fysieke trekken onderstrepen, versmelten de figuren met de achtergrond en wordt diepte ontweken. Tevens is de figuur sterk ontwikkeld, waardoor die in fel contrast staat met de achtergrond. In het geheel van krachtige lijnen, patronen en simpele vormen vragen de ogen de meeste aandacht. Centraal gepositioneerd op het doek contrasteren zij met de vlakheid van de compositie en lijken de blik van de toeschouwer te spiegelen.

Alle schilderijen zijn “zonder titel” genoemd om niets van haar eigen overpeinzingen te verraden, omdat ze haar eigen belevingen niet de toeschouwer wil opleggen. Haar werk roept nietaltemin sterke persoonljike herinneringen en emoties op, waarnaast elke voorbestaande uitleg nutteloos blijkt.

Met een frisse benadering speelt zij met elementen uit de populaire cultuur en het alledaagse leven. Herinneringen aan haar geboorteland Zweden zijn haar inspiratiebron voor de landschappen en huizen. De gebruikte strepen en patronen vinden vaak hun oorsprong in traditionele zweedse streektradities.

Jansdotter (1966, Zweden) is een kunstenares die haar carriere begon in Zweden en sinds 2001 in Nederland voortzet. Zij exposeerde in galeries en kunstbeurzen in Zuid-Korea (2nd Seoul New International Artfair l), Zweden, Italie, Belgie, Spanje en Nederland en ontving in 2007 de Jacob Hartogprijs.

Galerie Noordeinde, Den Haag, 2009

 

Birgitta Sundström Jansdotter (1966) timmert voortvarend aan de weg. Voor 2001 woonde ze in Zweden waar ze een kunstopleiding volgde en een aantal exposities had. Daarna kwam ze naar Nederland waar ze zich als kunstenaar verder ontwikkelde.

Inmiddels is haar ster rijzende en zijn we blij dat we onze leners een vervolg kunnen bieden op het aantal schilderijen dat wij eerder van Birgitta Sundström Jansdotter in de uitleen hadden opgenomen. Een kenmerk van haar werk zijn de vrouwen- en meisjesfiguren met hun indringende blikken. Ze kijken afstandelijk, maar hebben allemaal een grote aantrekkingskracht.

Aanvankelijk waren de vrouwen zelf beeldbepalend, maar de laatste jaren zijn ze steeds meer ‘deel van het geheel’ geworden. Ze figureren nu in bizarre, surrealistische settings in combinatie met andere figuren en objecten. Hierdoor wordt een sfeer gecreëerd die beklemmend kan zijn, maar tegelijkertijd nieuwsgierigheid opwekt en vragen oproept. Birgitta Sundstrom weet haar ideeën in een sterke, heldere beeldtaal te vertalen waarin de herhaling en kleurcontrasten kenmerkend zijn voor haar huidige stijl. Ze schildert nu vooral in zwart en wit, hier en daar subtiel aangevuld met rood, paars of blauw.

Marlous Schijlen, Kunstuitleen Gouda sept 2009

 

 

Kleren maken de vrouw

 

Is het omdat ze haar succesvolle baan inruilde voor een carrière in de kunst?
Is het omdat ze emigreerde van haar geboorteland Zweden naar Nederland?
Is het vanwege de sterke, onafhankelijke en tegelijkertijd kwetsbare en mysterieuze vrouwen die ze schildert?
Is het de wijze waarop ze verleden en heden, intuïtie en techniek combineert?
Wie zal het zeggen?

Eén ding is zeker.
In Birgitta’s schilderijen maken kleren de vrouw. Of het nu dames met Victoriaanse hooggesloten
jurken zijn of meisjes gekleed in enkel hotpants, hoge hakken en een stropdas, een polka dot of een
militair uniform, het zijn de vrouwen die zich aanpassen aan hun kleding en niet andersom.

Birgitta S. Jansdotter maakt kleding een substantieel, onderdeel van haar kunst.
Haar personages gedragen zich naar hun kleding. Door het schilderen van jurken, uniforms,
hoge hakken en daarbij horende accessoires als sieraden, handboeien, tattoos en bizarre
pruiken, geeft de schilderes uitdrukking aan de identiteit, al dan niet gespeeld of echt, van haar
individuen.

De ene keer is de kleding bedoeld om – de ander of jezelf – te behagen, de andere keer om -
jezelf of de ander – te onderwerpen.

Erotiek is in Birgitta’s werk niet gerelateerd aan naakt of seks maar juist aan het bedekte
lichaam en de afwezigheid van seks. De uitdagende, verlegen of autoritaire blikken van haar
personages werken vervreemdend voor zover ze niet overeenkomen met de context waarin ze
tot uitdrukking komen. Sleutels en handboeien bungelen rond haar middel, aan een strakke
maxi-jurk met stropdas. Men verwacht het gezicht van een verzuurde cipier, terwijl een vriendelijk
ogend meisje je vanaf het doek glimlachend aanstaart.

It doesn’t matter baby. Intentions are good (Whose intentions?).

Zomaar wat zinnen uit haar schilderijen waarin fantasierijke en bizarre
combinaties van mensen en dieren, kleding en schoeisel, objecten en
kleuren zorgen voor de meest verrassende resultaten.

Kijkend naar Birgitta’s werken stap je een sprookjeswereld binnen waar zowel
de boze stiefmoeder met haar zweep als een zwangere vrouw in een bos, omringd
door varkentjes, je kunnen staan opwachten.

Onvoorspelbaar en speels zoals kinderen en vrouwen zijn de schilderijen van Birgitta. I
k bewonder haar om de vrijheid die ze zich heeft toegeëigend om een eigen universum
te creëren waarin op minimalistische wijze verleden en heden door elkaar lopen. Birgitta
lijkt een wereld te willen scheppen waarin vrouwen je indringend aankijken zonder zich
bloot te geven en waarin ze zich willen geven zonder zich uit te leveren.

Birgitta lijk als geen ander te begrijpen dat iedere vrouw en iedere man andere identiteiten
kan aannemen, van overheersend tot onderdanig, van femme fatale tot kindvrouwtje, van
gigolo tot held.

Dressed of undressed.

 

M.K. 2013

 

 

*****

 

 

 

 

 


Copyright © 2017 Zweedsekunst